Table of Contents
โรคเท้าแบน (Flat Feet) คือ ภาวะที่เมื่อยืนแล้ว บริเวณอุ้งเท้าข้างใดข้างหนึ่งหรือทั้งสองข้างมีช่องว่างน้อยหรือแทบไม่มีเลย แม้ในขณะที่ผ่อนคลายเท้าหรือยกเท้าขึ้น อาจสังเกตเห็นส่วนโค้งของอุ้งเท้าได้มากขึ้นก็ตาม
โรคเท้าแบนสามารถเกิดขึ้นได้ตั้งแต่วัยเด็ก เนื่องจากอุ้งเท้ายังพัฒนาไม่สมบูรณ์ หรืออาจเกิดขึ้นภายหลังจากอุบัติเหตุ การบาดเจ็บ หรือความผิดปกติที่สะสมมาเป็นเวลานาน
ในช่วงแรกอาจยังไม่มีอาการปวดอย่างชัดเจน แต่เมื่อเวลาผ่านไปอาจส่งผลต่อการเดิน การลงน้ำหนัก รวมถึงทำให้เกิดอาการบาดเจ็บบริเวณข้อเท้าหรือหัวเข่าได้
โรคเท้าแบนยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ เช่น
- Pes Planus
- Pronated Foot
- Fallen Arches
สาเหตุของโรคเท้าแบน
โดยปกติแล้วอุ้งเท้าของเด็กจะค่อย ๆ พัฒนาขึ้นตั้งแต่วัยทารกและเปลี่ยนแปลงต่อเนื่องตามการเจริญเติบโต
โรคเท้าแบนอาจเกี่ยวข้องกับหลายปัจจัย เช่น
- เอ็นร้อยหวายตึง
- เส้นเอ็นบริเวณเท้าหย่อน
- ความผิดปกติของการเจริญเติบโตของเท้า
- การบาดเจ็บของเท้าหรือข้อเท้า
ในช่วงวัยผู้ใหญ่ โรคเท้าแบนอาจเกิดขึ้นภายหลังจากการบาดเจ็บหรือความผิดปกติของเส้นเอ็นและโครงสร้างบริเวณอุ้งเท้า
ภาวะหรือปัจจัยที่อาจเกี่ยวข้องกับความเสี่ยงต่อโรคเท้าแบน ได้แก่
- เอ็นร้อยหวายตึง
- การเจริญของข้อต่อที่ผิดปกติ
- ข้อต่อบริเวณส้นเท้าเชื่อมติดกัน
- เท้าผิดรูป
- เอ็นบริเวณเท้าได้รับบาดเจ็บ
- มาร์แฟนซินโดรม
- อุบัติเหตุหรือกระดูกหัก
- ข้ออักเสบ
- อายุที่เพิ่มขึ้น
- การตั้งครรภ์
- น้ำหนักตัวเกิน
- โรคเบาหวาน
ประเภทของโรคเท้าแบน
โรคเท้าแบนสามารถแบ่งออกได้หลายลักษณะตามโครงสร้างและความยืดหยุ่นของอุ้งเท้า
1. โรคเท้าแบนแบบนิ่ม
เป็นประเภทที่พบได้บ่อย โดยเฉพาะในเด็กและวัยรุ่น
ขณะที่ไม่ได้ยืนอาจยังมองเห็นส่วนโค้งของอุ้งเท้า แต่เมื่อยืนและลงน้ำหนัก อุ้งเท้าจะยุบลงหรือแทบหายไป
ลักษณะนี้มักเกิดขึ้นกับเท้าทั้งสองข้าง และในบางรายอาจเห็นความผิดปกติชัดเจนขึ้นเมื่ออายุมากขึ้น
2. โรคเท้าแบนแบบแข็ง
โรคเท้าแบนแบบแข็งสามารถพบได้ตั้งแต่วัยรุ่น และอาจมีอาการมากขึ้นตามอายุ
ลักษณะสำคัญคือแทบไม่เห็นส่วนโค้งของอุ้งเท้า ทั้งในขณะที่ลงน้ำหนักและไม่ลงน้ำหนัก
บางรายอาจมีอาการ
- ปวดฝ่าเท้า
- ปวดข้อเท้า
- เท้าเคลื่อนไหวได้ไม่เต็มที่
- เดินหรือยืนเป็นเวลานานได้ลำบาก
สามารถเกิดขึ้นได้ทั้งสองข้างหรือเพียงข้างเดียว
3. โรคเท้าแบนในวัยผู้ใหญ่
โรคเท้าแบนในวัยผู้ใหญ่ หรือ Fallen Arch อาจเกี่ยวข้องกับการอักเสบหรือการบาดเจ็บของเส้นเอ็น Posterior Tibial ซึ่งมีหน้าที่ช่วยรองรับอุ้งเท้า
เมื่อเส้นเอ็นดังกล่าวทำงานผิดปกติ อาจทำให้แนวเท้าเปลี่ยนแปลง ปลายเท้าบิดออกด้านนอก และมีอาการปวดบริเวณข้อเท้าร่วมด้วย
4. ความผิดปกติของกระดูกข้อเท้าแต่กำเนิด
เป็นภาวะที่ตำแหน่งของกระดูกข้อเท้าผิดปกติตั้งแต่กำเนิด ทำให้อุ้งเท้าไม่สามารถพัฒนาเป็นรูปทรงปกติได้ และส่งผลต่อโครงสร้างของฝ่าเท้าและการลงน้ำหนัก
โรคเท้าแบนส่งผลต่อสุขภาพโดยรวมอย่างไร
หลายคนอาจคิดว่าโรคเท้าแบนไม่จำเป็นต้องได้รับการดูแล หากไม่มีอาการเจ็บปวด
แต่หากเริ่มมีปัญหาเกี่ยวกับสุขภาพเท้า เช่น ปวดเท้าเมื่อเดินหรือยืนเป็นเวลานาน อาจเป็นสัญญาณว่าโครงสร้างเท้าและการรับน้ำหนักเริ่มส่งผลต่อการใช้ชีวิตประจำวัน
อาการที่ควรสังเกต ได้แก่
- ปวดฝ่าเท้าหรือส้นเท้ามาก โดยเฉพาะในช่วงเช้า
- มีอาการรองช้ำร่วมด้วย
- มีปัญหาเกี่ยวกับสะโพก เอว หรือแนวการทรงตัว
- เดินแล้วปลายเท้าสะบัดหรือเบนออกด้านข้าง
- ข้อเท้าหรือส้นเท้าเอียงเข้าด้านใน
- เดินหรือยืนเป็นเวลานานแล้วรู้สึกปวดหรือล้าง่าย
หากมีอาการเหล่านี้เกิดขึ้นบ่อย ควรเข้ารับการประเมินโครงสร้างเท้าและการลงน้ำหนัก เพื่อหาแนวทางดูแลที่เหมาะสม
แผ่นรองเท้าเท้าแบนช่วยอย่างไร
เท้าเป็นส่วนสำคัญที่ช่วยรองรับน้ำหนักและสร้างความมั่นคงให้กับร่างกาย หากโครงสร้างเท้าหรือการลงน้ำหนักผิดปกติ อาจส่งผลต่อการเดินและการทรงตัวในระยะยาวได้
การใช้แผ่นรองเท้าเท้าแบนที่ออกแบบให้เหมาะกับสรีระของแต่ละบุคคลสามารถช่วย
- รองรับส่วนโค้งของอุ้งเท้า
- กระจายน้ำหนักบริเวณฝ่าเท้า
- เพิ่มความมั่นคงของข้อเท้า
- ลดแรงกดในตำแหน่งที่รับน้ำหนักมากเกินไป
- ช่วยให้การยืนและการเดินสมดุลมากขึ้น
ปรึกษาการดูแลโรคเท้าแบนกับ PBS
สำหรับผู้ที่มีอาการเท้าแบน ปวดเท้า หรือสงสัยว่าตนเองมีความผิดปกติของโครงสร้างเท้า สามารถเข้ารับการประเมินและปรึกษาการเลือกใช้แผ่นรองเท้าพิเศษเฉพาะบุคคลกับ PBS ได้ที่
Facebook: PBSofficial.TH
Line official: @pbs.official
แหล่งที่มา
https://www.afacc.net/foot-problems/flat-foot/
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/17005-flat-feet
https://www.urgentlyorthoaz.com/blog/how-do-flat-feet-affect-your-overall-health
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/flatfeet/symptoms-causes/syc-20372604
FAQ ลักษณะ/อาการความผิดปกติที่พบได้บ่อย
เท้าแบนในผู้ใหญ่ (Acquired Adult Flatfoot) คืออะไร?
เท้าแบนในผู้ใหญ่คือเท้าบริเวณอุ้งเท้าด้านในล้มลงหรือแบนราบไปกับพื้น โดยมักจะล้มลงเรื่อยๆ เนื่องจากเท้าแบนในผู้ใหญ่ มักเกิดจากอาการบาดเจ็บ อักเสบ หรือเสื่อมสภาพของเส้นเอ็นพยุงอุ้งเท้า (Posterior tibial tendon)
เท้าแบนในผู้ใหญ่ (Acquired Adult Flatfoot) ผลเสียที่ตามมาหากละเลย
ผู้ป่วยอาจมีลักษณะเท้าผิดรูปเพิ่มมากขึ้น นำไปสู่อาการปวดเรื้อรัง ปัญหาเท้าอื่นๆ อาการข้อบวมอักเสบ มีผลต่อการเคลื่อนไหว หรืออาจผิดรูปแบบติดแข็ง (fixed deformity) เมื่อปล่อยทิ้งไปเป็นระยะเวลานาน
เท้าแบนในผู้ใหญ่ (Acquired Adult Flatfoot) จำเป็นต้องรักษาไหม?
ควรเข้ารับการรักษา โดยมีเป้าหมายเพื่อป้องกันการผิดรูปที่มากขึ้น และลดอาการปวด อย่างไรก็ตามหากอาการผิดรูปเป็นแบบติดแข็ง อาจจำเป็นต้องพิจารณาเข้ารับการผ่าตัด
เท้าแบนในผู้ใหญ่ (Acquired Adult Flatfoot) ใส่แผ่นรองเท้านานขนาดไหนถึงเริ่มเห็นผล?
อาการปวดที่เกิดจากเท้าแบนมักจะดีขึ้นภายในระยะเวลาประมาณ 1 เดือน หลังใช้แผ่นรองเท้าเป็นประจำ โดยแนะนำให้ใช้งานตามชีวิตประจำวันปกติ เช่น ทำงาน เที่ยว หรือเมื่อทำกิจกรรมที่มักมีอาการปวด (หมายเหตุ: ในกรณีที่ผู้ป่วยมีโรคประจำตัวบางประเภท เช่น โรคเส้นประสาทส่วนปลาย (Peripheral Neuropathy) โรคเบาหวาน (Diabetes) มีแผลกดทับเรื้อรัง หรือเท้าเบาหวานชาคอต (Charcot Foot) ผู้ป่วยได้รับการตรวจประเมินอย่างละเอียดจากแพทย์ประจำตัว เพื่อทราบระดับอาการในปัจจุบัน การพยากรณ์โรค และแนวทางการรักษาของแพทย์ก่อนดำเนินการรักษา เนื่องด้วยผู้ป่วยโรคประเภทนี้มักจะมีอาการแทรกซ้อนได้ง่าย และอาจจะไม่เหมาะกับการรักษาด้วยแผ่นรองเท้าบางประเภท ขึ้นอยู่กับระดับอาการและการพยากรณ์โรค)
สนใจสินค้า แผ่นรองเท้า เท้าแบน หรือต้องการปรึกษาปัญหา เท้าผิดรูป ปรับรูปเท้า ออฟฟิศซินโดรม กับหมอรักษาเท้ามืออาชีพ ติดต่อได้ที่ :
