Table of Contents
กระดูกสันหลังคดคืออะไร ? เมื่อไหร่ควรต้องกังวล ?
โรคกระดูกสันหลังคด คือ แนวกระดูกสันหลังที่มีการบิดคดผิดรูปไปด้านข้าง ทำให้ลักษณะของแนวกระดูกสันหลังที่คดมักพบเป็นรูปตัว “C” หรือ “S” ซึ่งในผู้ป่วยหลายท่านมักพบกับความผิดรูปเช่นนี้โดยบังเอิญ ไม่ว่าจะเป็นจากการสังเกตตัวเองในกระจก ตอนลองเสื้อผ้า หรือแม้กระทั่งการตรวจร่างกายประจำปีที่โรงเรียนหรือที่ทำงาน ถึงแม้ว่า “โรคกระดูกสันหลังคด” จะฟังดูน่ากลัวแต่โดยส่วนมากแล้ว โรคนี้มักจะไม่ใช่ระดับรุนแรง และไม่จำเป็นต้องผ่าตัด หากได้รับการดูแลที่เหมาะสม บทความนี้เราจะนำทุกท่านมารู้จักกับกระดูกสันหลังคดคืออะไร ? เมื่อไหร่ควรต้องกังวล ? 
สาเหตุของกระดูกสันหลังคดคืออะไร?
พบได้บ่อยมักเป็นประเภท “ไม่ทราบสาเหตุที่แน่ชัด” หรือ Idiopathic scoliosis ซึ่งพบได้บ่อยในช่วงวัยรุ่น (10-15 ปี) ถึงแม้ว่าจะไม่ทราบสาเหตุที่ทำให้เกิดความผิดรูปที่แน่ชัด แต่บุคคลที่มีปัจจัยเสี่ยง เช่น มีคนในครอบครัวเป็น เพศหญิง หรืออยู่ในช่วงที่เจริญเติบโตอย่างรวดเร็ว มักมีโอกาสพบกระดูกสันหลังคดได้สูงกว่า
นอกจากโรคกระดูกสันหลังคดแบบไม่ทราบสาเหตุที่พบได้บ่อยแล้ว ยังมีโรคกระดูกสันหลังคดที่เกิดได้จากสเหตุอื่นๆ เช่น
- สันหลังคดตั้งแต่กำเนิด (Congenital scoliosis)
- สันหลังคดจากความผิดปกติของกล้ามเนื้อและระบบประสาท (Neuromuscular scoliosis)
- สันหลังคดจากอาการเสื่อมของข้อและกระดูก (Degenerative scoliosis)
การสังเกตอาการเบื้องต้นและการวินิจฉัย
ผู้ที่เป็นโรคนี้ บางรายอาจไม่ได้มีอาการปวดหรือรู้สึกผิดปกติใดๆ เป็นพิเศษ ดังนั้นการสังเกตอาการเบื้องต้นจึงมักสังเกตได้จากลักษณะร่างกายที่ผิดปกติไป เช่น
- ระดับไหล่ ระดับเอวไม่เท่ากัน
- สะบักนูนออกมากไม่เท่ากัน
- ลำตัวบิดหรือเอียง
- แนวกระดูกสันหลังบิด
เมื่อพบอาการเบื้องต้นดังกล่าว แพทย์หรือบุคลกรทางการแพทย์จะทำการตรวจเบื้องต้น โดยการให้ผู็ที่มีอาการก้มตัวไปด้านหน้า (Forward bending) เพื่อตรวจดูแนวกระดูกสันหลังและการบิดตัวของหลัง หากพบว่ามีการผิดรูป จึงจะส่งต่อเพื่อยืนยันว่าเป็นโรคนี้ อีกที ด้วยการฉายภาพด้วย X-Ray เพื่อตรวจดูลักษณะของกระดูกสันหลัง องศาของการผิดรูป ตำแหน่ง และรายละเอียดอื่นๆ ที่เกี่ยวข้อง เช่น การเจริญเติบโตของกระดูก เพื่อวางแผนการรักษาต่อไป
แนวทางการดูแลโรคกระดูกสันหลังคด
แนวทางการดูแลรักษาขึ้นอยู่กับประเภท โดยโรคแบบไม่ทราบสาเหตุที่พบได้บ่อย แนวทางการรักษาจะขึ้นอยู่กับ 1.ระดับความหนักของการผิดรูป และ 2. แนวโน้มของการเจริญเติบโต เนื่องจากโรคประเภทนี้มักจะไม่ผิดรูปเพิ่มเมื่อผู้ป่วยโตเต็มที่แล้ว โดยการดูแลรักษามีจุดมุ่งหมายเพื่อป้องกันไม่ให้ผิดรูปมากขึ้น แต่จะไม่ได้ทำให้แนวกระดูกลับมาตรง
- ระดับการผิดรูปไม่มาก (Mild; Cobb angle <20°): ติดตามอาการเป็นประจำ
- ระดับการผิดรูปปานกลาง (Moderate; Cobb angle 20–40°): ใส่อุปกรณ์ประคองลำตัว รวมถึงการทำกายภาพบำบัด เพื่อป้องกันการผิดรูปที่อาจะเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกรณีที่กำลังเติบโต
- ระดับการผิดรูปรุนแรง (Severe; Cobb angle >45°): อาจจำเป็นต้องผ่าตัดเนื่องจากการผิดรูประดับนี้มักทำให้เกิดอาการปวด มีการปิดรูปชัดเจน รวมถึงอาจส่งผลกระทบต่อช่องทรวงอกได้ อาจฟังดูเป็นโรคที่น่ากลัว อย่างไรก็ตามในผู้ป่วย มักไม่จำเป็นต้องเข้ารับการผ่าตัด หากได้รับการดูแลรักษาอย่างเหมาะสมต้องแต่เนิ่นๆ ดังนั้นหากสังเกตพบลักษณะร่างกายผิดปกติ เช่น ระดับไหล่เอวไม่เท่ากัน ตัวเอียงหรือแนวกระดูกผิดรูปไป ก็ควรเข้ารับการตรวจประเมินเบื้องต้นจากบุคลากรทางการแพทย์และผู้เชี่ยวชาญ เพื่อวินิจฉัยและวางแผนการรักษาที่เหมาะสม
ที่ PBS เรามีทีมนักกายอุปกรณ์พร้อมให้คำแนะนำและให้บริการกายอุปกรณ์ ไม่ว่าจะเป็นแผ่นรองเท้าเฉพาะบุคคล สำหรับผู้ที่มีความผิดปกติที่เท้า และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้า (Ankle Foot Orthosis) เพื่อช่วยในการเดินเหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการเท้าตก ท่านที่สนใจเลือกใช้แผ่นรองเท้าสำหรับโรครองช้ำ เท้าแบน เท้าผิดรูป หรืออุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าสำหรับช่วยในการเดิน สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือปรึกษาการเลือกใช้แผ่นรองเท้าพิเศษบุคคล PBS และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าได้ที่สาขาใกล้บ้านท่าน
Facebook: PBSofficial.TH
Line official: @pbs.official
ที่มา:
- https://www.nhs.uk/conditions/scoliosis/
- https://www.rnoh.nhs.uk/services/scoliosis
- https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/scoliosis/symptoms-causes/syc-20350716
FAQ ลักษณะ/อาการความผิดปกติที่พบได้บ่อย
กระดูกสันหลังคด (Scoliosis) คืออะไร?
โรคกระดูกสันหลังคดเป็นความผิดปกติของกระดูกสันหลังที่ทำให้กระดูกสันหลังมีการบิดตัวโค้งผิดปกติ โดยผู้ป่วยกระดูกสันหลังคดมักสามารถพบว่าเป็นเท้าแบนร่วมด้วย
กระดูกสันหลังคด (Scoliosis) ผลเสียที่ตามมาหากละเลย
หากละเลยไม่ติดจามอาการหรือรักษาโรคกระดูกสันหลังคดสามารถแย่ลงได้ ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการปวดหลัง ขาสั้นยาวไม่เท่ากัน ส่งผลต่อการทรงตัวและการเดิน นอกจากนี้ในกรณีที่เป็นหนักสามารถส่งผลต่อช่องทรวงอกได้
กระดูกสันหลังคด (Scoliosis) จำเป็นต้องรักษาไหม?
ควรเข้ารับการติดตามอาการและรับการรักษา โดยการรักษามีจุดประสงค์เพื่อป้องกันการผิดรูปที่อาจจะเกิดขึ้น โดยการรักษาด้วยการใช้แผ่นรองเท้ามีจุดประสงค์เพื่อลดความยาวขาที่สั้นยาวไม่เท่ากันจากเท้าที่ผิดรูป ทำให้ระดับสะโพกเท่ากัน
กระดูกสันหลังคด (Scoliosis) ใส่แผ่นรองเท้านานขนาดไหนถึงเริ่มเห็นผล?
ทางท่าการยืนเดิน มักจะดีขึ้นประมาณ 3-6 เดือน หลังใช้แผ่นรองเท้าเป็นประจำร่วมด้วยกับการรักษาอื่นๆ เช่นการทำกายภาพ การใส่เสื้อเกราะสำหรับกระดูกสันหลังคด (Scoliosis Brace)
สนใจสินค้า แผ่นรองเท้า เท้าแบน หรือต้องการปรึกษาปัญหา เท้าผิดรูป ปรับรูปเท้า ออฟฟิศซินโดรม กับหมอรักษาเท้ามืออาชีพ ติดต่อได้ที่ :
