Table of Contents
ผู้อ่านหลายท่านอาจจะเคยเห็นหรือได้ยินคำว่า “เอ็นข้อเท้าอักเสบ” เมื่อเรามีอาการปวดตึงบวมที่ข้อเท้า และอาจเกิดข้อสงสัยขึ้นว่าอะไรคือ “เอ็นข้อเท้าอักเสบ” อาการอักเสบเกิดขึ้นบริเวณไหน และลักษณะแบบใดมักเสี่ยงต่อการเป็นเอ็นข้อเท้าอักเสบ ในวันนี้เราจะมาทำความรู้จัก “เอ็นข้อเท้าอักเสบ” เบื้องต้นกัน
“เอ็นข้อเท้าอักเสบ” ไม่ใช่ชื่อเฉพาะ
คำว่า “เอ็นข้อเท้าอักเสบ” ไม่ใช่ชื่อเฉพาะเจาะจงที่บ่งบอกโรค แต่เป็นคำเรียกทั่วไปที่ใช้เรียกการอักเสบหรือการบาดเจ็บของเส้นเอ็นรอบข้อเท้า (ankle tendons) ดังนั้นเมื่อเราลองค้นคว้าข้อมูลเกี่ยวกับ “เอ็นข้อเท้าอักเสบ” เราจะพบว่าการอักเสบดังกล่าวสามารถเกิดขึ้นได้หลายบริเวณรอบข้อเท้า เพราะบริเวณข้อเท้ามีเส้นเอ็นหลายเส้น คำนี้จึงอาจหมายถึงเส้นเอ็นบริเวณใดก็ได้ขึ้นกับว่าเอ็นเส้นใดเกิดอาการอักเสบ
อาการเบื้องต้น
อาการเอ็นข้อเท้าอักเสบมีอาการเบื้องต้นคล้ายกับอาการอักเสบโดยทั่วไป ได้แก่
- มีอาการเจ็บหรือปวดเมื่อใช้งานหรือหลังใช้งาน
- มีอาการตึง ขยับได้ไม่เต็มที่
- อาจพบอาการบวมที่บริเวณอักเสบ
- กำลังกล้ามเนื้อลดลง
แล้ว “เอ็นข้อเท้าอักเสบ” ที่มักเจอมีอะไรบ้าง
อาการอักเสบของเอ็นข้อเท้าสามารถเป็นได้รอบบริเวณของข้อเท้า ไม่ว่าจะเป็นด้านหน้า ข้าง หรือหลัง โดยอาการอักเสบที่พบได้บ่อยมีดังนี้
- เอ็นร้อยหวายอักเสบ (Achilles tendon): ชนิดที่พบได้บ่อยที่สุด พบได้ทั้งในผู้ที่ออกกำลังกาย (Active) และไม่ออกกำลังกาย (Non-active) เนื่องจากเป็นกล้ามเนื้อที่ใช้งานเป็นประจำ มีแรงดึงของกล้ามเนื้อสูง ทำให้เกิดอาการบาดเจ็บหรือการหดตัวของกล้ามเนื้อได้ง่าย
- เอ็นพยุงอุ้งเท้าอักเสบ (Posterior Tibial Tendon): เป็นชนิดที่พบได้บ่อยรองลงมา มีความเกี่ยวข้องกับโรคเท้าแบน พบได้บ่อยในผู้ที่เดินยืนวิ่งเป็นระยะเวลานาน ต่อเนื่อง
- เอ็นข้อเท้าด้านนอกอักเสบ (Peroneal tendon): พบว่ามีความเกี่ยวข้องกับอาการเท้าพลิกหรือแพลงเรื้อรัง
- เอ็นข้อเท้าด้านหน้าอักเสบ (Tibialis anterior tendon): พบได้บ่อยในกลุ่ม
- คนที่ใช้งานเท้าหนัก และมักมีอาการอื่นๆ ร่วมด้วย เช่น ตึงน่อง เดินเขย่ง เป็นต้น
การเป็นอาการชนิดใดชนิดหนึ่ง สามารถทำให้ลักษณะการยืนเดินผิดปกติไป ส่งผลทำให้เสี่ยงต่อการใช้งานกล้ามเนื้อมัดอื่นมากขึ้น เสี่ยงต่ออาการบาดเจ็บ ความสามารถในการดำเนินชีวิตประจำวันลดลง รวมไปถึงสามารถทำให้เกิดอาการข้อเท้าอักเสบชนิดอื่นได้อีกด้วย เช่น อาการอักเสบของเอ็นพยุงอุ้งเท้าสามารถทำให้ความสามารถในการพยุงและควบคุมอุ้งเท้า ส้นเท้าลดลง เกิดเท้าแบน นำไปสู่การทำงานของกล้ามเนื้อมัดอื่นที่เพิ่มมากขึ้น เพิ่มโอกาสเกิดอาการตึง บาดเจ็บและอักเสบได้ง่าย
ดังนั้นหากผู้อ่านมีอาการปวดข้อเท้า ข้อเท้าอักเสบ อย่าละเลยคิดว่าเป็นเรื่องเล็กน้อย การเกิดอาการปวดอักเสบเป็นประจำ อาจเป็นสัญญาณของเท้าที่มีความผิดปกติ การตรวจประเมินอาการตั้งแต่เนิ่นๆ สามารถทำให้เราจัดการปัญหาได้อย่างตรงจุด ทันท่วงที ก่อนที่จะเกิดอาการแทรกซ้อนอื่นๆ ตามมา
ที่ PBS เรามีทีมนักกายอุปกรณ์พร้อมให้คำแนะนำและให้บริการกายอุปกรณ์ ไม่ว่าจะเป็นแผ่นรองเท้าเฉพาะบุคคล สำหรับผู้ที่มีความผิดปกติที่เท้า และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้า (Ankle Foot Orthosis) เพื่อช่วยในการเดินเหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการเท้าตก ท่านที่สนใจเลือกใช้แผ่นรองเท้าสำหรับโรครองช้ำ เท้าแบน เท้าผิดรูป หรืออุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าสำหรับช่วยในการเดิน สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือปรึกษาการเลือกใช้แผ่นรองเท้าพิเศษบุคคล PBS และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าได้ที่สาขาใกล้บ้านท่าน
Facebook: PBSofficial.TH
Line official: @pbs.official
ที่มา:
- https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2022/0500/p479.html
- https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10918259/
FAQ ลักษณะ/อาการความผิดปกติที่พบได้บ่อย
อาการเอ็นร้อยหวายตึง (Achilles Tendon Tightness) คืออะไร?
อาการเอ็นร้อยหวายตึงคืออาการที่เอ็นร้อยหวายที่อยู่บริเวณระหว่างน่องและกระดูกส้นเท้าขาดความหยืดหยุ่น ซึ่งสามารถส่งผลทำให้การขยับของข้อเท้าถูกจำกัด เช่น การกระดกข้อเท้า (Dorsiflexion) โดยสามารถมีสาเหตุพัฒนามาจากลักษณะเท้าที่ผิดรูปได้ เช่น เท้าแบน เดินเขย่ง
อาการเอ็นร้อยหวายตึง (Achilles Tendon Tightness) ผลเสียที่ตามมาหากละเลย
หากปล่อยไว้อาการเอ็นร้อยหวายตึงสามารถทำให้เกิดอาการเจ็บที่ส้น เพิ่มความเสี่ยงต่อการเป็นรองช้ำหรือเอ็นพยุงอุ้งเท้าอักเสบ และส่งผลต่อท่าทางการเดินหรือวิ่งได้
อาการเอ็นร้อยหวายตึง (Achilles Tendon Tightness) จำเป็นต้องรักษาไหม?
ควรได้รับการรักษา มีจุดประสงค์เพื่อป้องกันการเกิดปัญหาเรื้อรังและอาการปวดที่เกี่ยวข้อง โดยการรักษาด้วยการใช้แผ่นรองเท้ามีจุดประสงค์เพื่อควบคุมและปรับดัดเท้าที่ผิดรูปทำให้ความเครียดที่เกิดกับเอ็นร้อยหวายลดลง ปรับลักษณะการเดินให้ดีขึ้น
อาการเอ็นร้อยหวายตึง (Achilles Tendon Tightness) ใส่แผ่นรองเท้านานขนาดไหนถึงเริ่มเห็นผล?
อาการปวด และพิสัยการขยับของข้อเท้ามักจะดีขึ้นภายใน 1-2 เดือน หลังใช้แผ่นรองเท้าเป็นประจำหรือเมื่อทำกิจกรรมที่มักมีอาการปวด ขึ้นอยู่กับระดับความหนักของอาการตึงและอาการแทรกซ้อนอื่นๆ และแนะนำให้ทำการบริหารยืดกล้ามเนื้อน่องและเอ็นร้อยหวายควบคู่กันเป็นประจำ
สนใจสินค้า แผ่นรองเท้า เท้าแบน หรือต้องการปรึกษาปัญหา เท้าผิดรูป ปรับรูปเท้า ออฟฟิศซินโดรม กับหมอรักษาเท้ามืออาชีพ ติดต่อได้ที่ :
