Table of Contents
ตาปลาเป็นปัญหาผิวหนังที่พบได้บ่อยบริเวณเท้า หลายคนอาจคิดว่าเป็นเพียงผิวหนังแข็งธรรมดา แต่ในบางราย ตาปลาสามารถทำให้เกิดอาการปวดมากจนรบกวนการเดินหรือการใช้ชีวิตประจำวันได้ และในบางครั้งการดูแลทั่วไปอาจไม่เพียงพอ แพทย์จึงอาจแนะนำให้ขูดหรือตัดผิวด้านตาปลา เพื่อลดความหนาของผิวหนังและบรรเทาอาการ อย่างไรก็ตาม วิธีนี้ควรทำโดยผู้เชี่ยวชาญ และควรเข้าใจข้อควรระวังก่อนตัดสินใจรักษาหรือตัดสินใจขูดตาปลา
ตาปลาคืออะไร และเกิดจากอะไร
ตาปลา (Corn) คือผิวหนังชั้นนอกที่หนาตัวขึ้นผิดปกติ เกิดจากแรงกดหรือแรงเสียดสีซ้ำ ๆ บริเวณเดิม เช่น จากรองเท้าที่คับเกินไป การเดินลงน้ำหนักผิดจุด หรือความผิดรูปของเท้า
ตาปลามักมีลักษณะเป็นก้อนแข็งตรงกลาง และเมื่อกดลงไปอาจทำให้รู้สึกเจ็บ คล้ายมีของแข็งกดอยู่ใต้ผิวหนัง โดยส่วนมากตาปลามักเกิดขึ้นบริเวณปุ่มกระดูก ด้านข้างหรือด้านบนนิ้วเท้า บางครั้งอาจสับสนกับ “ผิวด้าน” (Callus) ซึ่งเป็นผิวหนาเช่นกัน แต่โดยทั่วไปผิวด้านจะกระจายกว้างและไม่เจ็บ
โดยสาเหตุของการเกิดตาปลา มักเกิดจากแรงกดหรือแรงเสียดสีที่เกิดขึ้นซ้ำ ๆ เช่น
- การใส่รองเท้าที่คับหรือหลวมเกินไป
- การเดินหรือยืนลงน้ำหนักในตำแหน่งเดิมเป็นเวลานาน
- โครงสร้างเท้าที่ผิดปกติ เช่น เท้าแบน เท้าโก่ง หรือกระดูกนิ้วเท้าเก
- เนื้อเยื่ออ่อนและไขมันที่รองรับแรงกระแทกที่ฝ่าเท้าไม่เพียงพอ
เมื่อแรงกดเหล่านี้เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่อง ผิวหนังจะค่อย ๆ หนาขึ้นและอาจพัฒนาเป็นตาปลาได้
เมื่อไหร่ควรพิจารณาขูดหรือตัดผิวด้านตาปลา
การขูดตาปลาหรือผ่าตัดเอาผิวด้านออก มักทำโดยแพทย์ และจะพิจารณาในกรณีต่อไปนี้
1. มีอาการปวดมากหรือเดินลำบาก
หากตาปลาทำให้เจ็บเวลาเดิน ยืน หรือในระหว่างการใช้ชีวิตประจำวัน การขูดเอาผิวหนาออกสามารถช่วยลดแรงกดและบรรเทาอาการปวดได้
2. การดูแลทั่วไปไม่ได้ผล
โดยทั่วไปแล้วผู้ที่เป็นตาปลามักจะได้รับคำแนะนำให้ดูแลตาปลาเบื้องต้นด้วยตัวเองก่อน แต่ในบางรายแม้ว่าจะลองเปลี่ยนรองเท้า หรือใช้ยาให้ความชุ่มชื้นผิวหนังแล้ว แต่อาการยังไม่ดีขึ้น ในกรณีนี้แพทย์อาจแนะนำให้ขูดตาปลาออกเพื่อลดความหนาของผิวหนัง ซึ่งอาจทำให้เกิดอาการเจ็บได้
3. ตาปลามีขนาดใหญ่หรือหนามาก
ตาปลาที่หนามากอาจกดลึกลงไปในเนื้อเยื่อ อาจทำให้เจ็บ เกิดการอักเสบ หรือห้อเลือดบริเวณใต้ตาปลา การขูดออกจะช่วยลดแรงกด ลดโอกาสเกิดอาการเจ็บ อักเสบ และห้อเลือดได้
4. เกิดซ้ำในตำแหน่งเดิม
หากตาปลาเกิดซ้ำบ่อย แพทย์อาจต้องประเมินสาเหตุ เช่น โครงสร้างเท้าที่ผิดปกติ หรือการลงน้ำหนักที่ไม่สมดุล และอาจใช้การขูดร่วมกับการรักษาอื่น เช่น แผ่นรองเฉพาะบุคคล
ข้อควรระวังที่สำคัญ
แม้การขูดตาปลาจะดูเป็นหัตถการเล็กที่สามารถทำได้ที่คลินิกขนาดเล็กใกล้บ้าน แต่ก็มีข้อควรระวังหลายประการ
ไม่ควรตัดหรือขูดเองที่บ้าน
การใช้มีด กรรไกร หรืออุปกรณ์ที่ไม่สะอาด อาจทำให้เกิดแผลลึก เลือดออก การติดเชื้อ หรือแผลหายช้าได้
ผู้ป่วยบางกลุ่มต้องระวังเป็นพิเศษ
ผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น โรคเบาหวาน หรือปัญหาเส้นเลือด เส้นประสาทและการรับรู้ที่เท้า เป็นกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดแผลและติดเชื้อสูง จึงควรให้แพทย์ประเมินก่อนเสมอ
การขูดไม่ได้แก้สาเหตุทั้งหมด
การขูดตาปลาช่วยลดอาการได้ แต่หากยังมีแรงกดหรือแรงเสียดสีเหมือนเดิม ตาปลาอาจกลับมาได้อีก การรักษาที่ดีจึงมักรวมถึงการแก้ปัจจัยต้นเหตุ เช่น
- การเลือกรองเท้าให้ขนาดพอดี
- การใช้แผ่นรองเท้าเพื่อลดแรงกดและปรับรูปเท้าที่มีการผิดรูป
- การปรับท่าทางการเดิน
การขูดหรือผ่าตัดผิวด้านตาปลาเป็นวิธีที่ช่วยบรรเทาอาการปวดได้อย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะในกรณีที่ตาปลาหนา เจ็บ หรือไม่ตอบสนองต่อการดูแลทั่วไป อย่างไรก็ตามในกลุ่มผู้ที่มีปัญหาหลอดเลือด เส้นประสาทและการรับรู้ที่เท้า เช่น ผู้ป่วยเบาหวาน ควรอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์ และควรค้นหาและดูแลที่ต้นเหตุ เพื่อป้องกันไม่ให้ตาปลากลับมาอีกในอนาคต
หากมีตาปลาที่เจ็บมาก โตขึ้นเรื่อย ๆ หรือมีโรคประจำตัวที่เกี่ยวข้องกับเท้า การปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินและเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมเป็นทางเลือกที่ปลอดภัยที่สุด ที่ PBS เรามีทีมนักกายอุปกรณ์พร้อมให้คำแนะนำและให้บริการกายอุปกรณ์ ไม่ว่าจะเป็นแผ่นรองเท้าเฉพาะบุคคล สำหรับผู้ที่มีความผิดปกติที่เท้า และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้า (Ankle Foot Orthosis) เพื่อช่วยในการเดินเหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการเท้าตก ท่านที่สนใจเลือกใช้แผ่นรองเท้าสำหรับโรครองช้ำ เท้าแบน เท้าผิดรูป หรืออุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าสำหรับช่วยในการเดิน สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือปรึกษาการเลือกใช้แผ่นรองเท้าเฉพาะบุคคล PBS และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าได้ที่สาขาใกล้บ้านท่าน
Facebook: PBSofficial.TH
Line official: @pbs.official
ที่มา:
- https://www.nhs.uk/conditions/corns-and-calluses/
- https://www.ncbi.nlm.nih.gov/sites/books/NBK470374/
FAQ ตาปลา
ตาปลาคืออะไร?
ตาปลา คือ ภาวะที่ผิวหนังเกิดการหนาตัวเฉพาะจุดจากแรงกดหรือแรงเสียดสีซ้ำ ๆ มักพบบริเวณฝ่าเท้า นิ้วเท้า ปุ่มกระดูก หรือจุดที่รับน้ำหนักมาก โดยตรงกลางของตาปลามักมีแกนแข็ง ทำให้เกิดอาการเจ็บเวลาเดินหรือยืน
ตาปลาเกิดจากอะไร?
สาเหตุหลักมักเกิดจากแรงกดและแรงเสียดสีซ้ำ ๆ เช่น รองเท้าคับหรือหลวมเกินไป เท้าแบนหรือเท้าผิดรูป นิ้วเท้าบิดเก การเดินลงน้ำหนักผิดปกติ รวมถึงการยืนหรือเดินนาน เมื่อผิวหนังได้รับแรงกดซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน ร่างกายจะสร้างผิวหนังหนาขึ้นเพื่อป้องกันตัวเอง จนกลายเป็นตาปลา
ตาปลากับหูดต่างกันอย่างไร?
ตาปลามักเกิดจากแรงกดและการเสียดสี ส่วนหูดเกิดจากการติดเชื้อไวรัส HPV นอกจากนี้หูดอาจมีจุดดำเล็ก ๆ ภายในรอยโรค ซึ่งเป็นเส้นเลือดฝอยขนาดเล็ก
ตาปลารักษาอย่างไร?
การรักษาขึ้นกับสาเหตุของแรงกด เช่น เปลี่ยนรองเท้าให้เหมาะสม ขูดผิวหนังส่วนที่หนาด้านโดยผู้เชี่ยวชาญ หรือใช้แผ่นรองเท้าเฉพาะบุคคลในกรณีที่มีการลงน้ำหนักผิดปกติ หากรักษาเฉพาะผิวหนัง แต่ไม่แก้สาเหตุของแรงกด ตาปลาอาจกลับมาเป็นซ้ำได้
ตาปลาสามารถตัดเองได้ไหม?
ไม่แนะนำให้ใช้มีดหรือของมีคมตัดเอง โดยเฉพาะในผู้ป่วยเบาหวานหรือผู้ที่มีปัญหาการไหลเวียนเลือด เพราะเสี่ยงต่อแผลติดเชื้อ ควรได้รับการประเมินจากบุคลากรทางการแพทย์
สนใจสินค้า แผ่นรองเท้า เท้าแบน หรือต้องการปรึกษาปัญหา เท้าผิดรูป ปรับรูปเท้า ออฟฟิศซินโดรม กับหมอรักษาเท้ามืออาชีพ ติดต่อได้ที่ :
