วิธีดูแลสุขภาพเท้าก่อนป่วยด้วยโรครองช้ำของคนทำงานที่ต้องยืนตลอดวัน

วิถีชีวิตและลักษณะการทำงานของแต่ละคนแตกต่างกันออกไป สำหรับคนที่ต้องนั่งทำงานหน้าคอมพิวเตอร์เป็นเวลานานอาจต้องระวังปัญหาออฟฟิศซินโดรม

แต่สำหรับคนที่ต้องยืนต่อเนื่องหลายชั่วโมง เช่น

ยาม
พ่อค้าแม่ค้า
พนักงานขายในห้าง
พนักงานโรงงาน
ครูและอาจารย์
ทหาร
รวมถึงอาชีพอื่น ๆ ที่ต้องยืนหรือเดินตลอดวัน

ปัญหาที่มักพบได้บ่อยคือเรื่องของสุขภาพเท้า โดยเฉพาะอาการปวดฝ่าเท้า ปวดส้นเท้า และอาจพัฒนาไปเป็นโรครองช้ำได้หากไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

ทำไมอาชีพที่ต้องยืนตลอดวันจึงมีปัญหาสุขภาพเท้า

ตามลักษณะทางกายภาพ หน้าที่ของเท้าและฝ่าเท้าคือการรองรับน้ำหนักของร่างกาย รวมถึงช่วยในการยืน เดิน และเคลื่อนไหว

หากเท้าต้องรับน้ำหนักต่อเนื่องเป็นเวลานานโดยไม่ได้พัก อวัยวะต่าง ๆ บริเวณฝ่าเท้าอาจต้องทำงานหนักมากขึ้น เช่น

กล้ามเนื้อ
เส้นเอ็น
ข้อต่อ
กระดูกบริเวณเท้าและข้อเท้า

เมื่อใช้งานหนักซ้ำ ๆ ร่วมกับการไม่ได้ดูแลสุขภาพเท้าอย่างจริงจัง อาจทำให้เกิดอาการเมื่อยล้า ปวดฝ่าเท้า หรืออาการอักเสบตามมาได้

เท้าก็ไม่ต่างจากอวัยวะส่วนอื่น ๆ ของร่างกายที่ต้องการเวลาพักและฟื้นฟู เพื่อให้สามารถกลับมาทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ

ยืนนานและใส่รองเท้าไม่เหมาะสม ยิ่งเพิ่มภาระให้ฝ่าเท้า

หากต้องทำงานโดยยืนตลอดวัน แม้จะใส่รองเท้าทั่วไป เท้าก็ต้องรับภาระอย่างต่อเนื่องอยู่แล้ว

บางอาชีพอาจจำเป็นต้องใส่รองเท้าส้นสูงหรือรองเท้าที่ไม่เหมาะกับสรีระของฝ่าเท้า ยิ่งทำให้ส้นเท้าและหน้าเท้าต้องรับแรงกดเพิ่มขึ้น

อาการที่อาจพบในระยะแรก เช่น

ปวดเมื่อยบริเวณฝ่าเท้า
ปวดส้นเท้า
ฝ่าเท้าตึง
เมื่อยขาหลังยืนเป็นเวลานาน
รู้สึกเจ็บเมื่อลุกเดินหลังจากพัก

หากยังคงใช้งานเท้าหนักต่อเนื่อง อาการปวดอาจพัฒนาไปสู่โรครองช้ำและรบกวนการยืนหรือเดินในชีวิตประจำวันได้

วิธีลดความเสี่ยงโรครองช้ำสำหรับคนที่ต้องยืนนาน

เนื่องจากบางอาชีพไม่สามารถหลีกเลี่ยงการยืนเป็นเวลานานได้ การดูแลเท้าและปรับพฤติกรรมบางอย่างจึงมีความสำคัญ

สามารถเริ่มต้นได้จาก

เมื่อมีเวลาว่างควรหาโอกาสนั่งพักเพื่อลดแรงกดที่ฝ่าเท้า
หลีกเลี่ยงการยืนอยู่ในท่าเดิมเป็นเวลานานเกินไป
ในวันหยุดควรลดกิจกรรมที่ต้องเดินหรือยืนหนักต่อเนื่อง
ยืดกล้ามเนื้อน่องและฝ่าเท้าเป็นประจำ
นวดคลึงฝ่าเท้าเบา ๆ หลังทำงาน
เลือกรองเท้าที่มีขนาดพอดีและรองรับฝ่าเท้าอย่างเหมาะสม
หากมีอาการเจ็บ ควรลดกิจกรรมที่สร้างแรงกระแทกต่อฝ่าเท้าชั่วคราว

การดูแลตั้งแต่เริ่มมีอาการจะช่วยลดโอกาสที่อาการปวดเล็กน้อยจะพัฒนาเป็นปัญหาเรื้อรัง

มีอาการรองช้ำแล้วควรทำอย่างไร

สำหรับผู้ที่มีอาการปวดส้นเท้าหรือสงสัยว่าเป็นรองช้ำ และต้องการรักษาโรครองช้ำ ควรเริ่มจากการประเมินสาเหตุของอาการให้ชัดเจน

โดยเฉพาะผู้ที่มีอาการเกิดขึ้นซ้ำ ๆ แม้จะพักหรือเปลี่ยนรองเท้าแล้ว หากยังมีอาการอยู่ ควรเข้ารับการตรวจจากผู้เชี่ยวชาญเพื่อดูโครงสร้างเท้า การลงน้ำหนัก และปัจจัยที่อาจกระตุ้นให้เกิดอาการ

พื้นรองเท้าสุขภาพสำหรับคนที่ต้องยืนทำงานนาน

สำหรับผู้ที่มีอาการแล้วและต้องการรักษาโรครองช้ำ สามารถเข้ารับการประเมินกับผู้เชี่ยวชาญของ PBS เพื่อวิเคราะห์สภาพเท้าและเลือกแนวทางดูแลที่เหมาะสม

หนึ่งในแนวทางคือการออกแบบพื้นรองเท้าสุขภาพเฉพาะบุคคล เพื่อนำไปใช้กับรองเท้าที่สวมใส่ในชีวิตประจำวัน

แผ่นรองเท้าที่เหมาะสมสามารถช่วย

รองรับอุ้งเท้า
กระจายน้ำหนักบริเวณฝ่าเท้า
ลดแรงกดบริเวณส้นเท้า
เพิ่มความมั่นคงขณะยืนและเดิน
ช่วยให้การใช้งานเท้าในแต่ละวันมีความสมดุลมากขึ้น

โดยเฉพาะผู้ที่ต้องยืนทำงานเป็นเวลานาน การดูแลสุขภาพเท้าอย่างเหมาะสมจะช่วยลดอาการรบกวนและทำให้สามารถทำงานหรือทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้สะดวกมากขึ้น

ปรึกษาการดูแลอาการรองช้ำกับ PBS

สำหรับผู้ที่มีอาการปวดฝ่าเท้า ปวดส้นเท้า รองช้ำ หรือมีอาชีพที่ต้องยืนเป็นเวลานาน สามารถสอบถามรายละเอียดเพิ่มเติมกับ PBS ได้ที่

Facebook: PBSofficial.TH

Line official: @pbs.official

FAQ ลักษณะ/อาการความผิดปกติที่พบได้บ่อย

โรครองช้ำ (Plantar Fasciitis) คืออะไร?

โรครองช้ำมีสาเหตุมาจากอาการบาดเจ็บของเส้นเอ็นใต้ฝ่าเท้า (Plantar fascia) ทำให้ผู้ป่วยมีอาการเจ็บบริเวณส้นเมื่อเริ่มเดิน สามารถพบได้ในคนที่เท้าปกติหรือมีลักษณะเท้าผิดรูป แต่มักพบได้บ่อยในคนที่มีลักษณะเท้าผิดรูป

โรครองช้ำ (Plantar Fasciitis) ผลเสียที่ตามมาหากละเลย

ผู้ป่วยอาจมีอาการปวดเรื้อรัง และอาการปวดอาจจะขยายไปยังบริเวณอื่นของเท้า ทำให้มีผลต่อการขยับ มีลักษณะการเดินที่ผิดปกติ หรืออาจจะส่งผลต่อการดำเนินชีวิตได้

โรครองช้ำ (Plantar Fasciitis) จำเป็นต้องรักษาไหม?

ควรเข้ารับการรักษา โดยมีเป้าหมายเพื่อลดอาการปวดและอักเสบของเส้นเอ็น ซึ่งวิธีรักษาขึ้นอยู่กับสาเหตุของอาการอักเสบ เช่น การยืดกล้ามเนื้อเพื่อลดอาการตึงของกล้ามเนื้อ การใส่แผ่นรองเท้าเพื่อช่วยในการกระน้ำหนัก หรือปรับรูปเท้าที่ผิดรูป

โรครองช้ำ (Plantar Fasciitis) ใส่แผ่นรองเท้านานขนาดไหนถึงเริ่มเห็นผล?

อาการปวดที่เกิดจากเท้าแบนมักจะดีขึ้นภายในระยะเวลาประมาณ 1 เดือน หลังใช้แผ่นรองเท้าเป็นประจำ โดยแนะนำให้ใช้งานตามชีวิตประจำวันปกติ เช่น ทำงาน เที่ยว หรือเมื่อทำกิจกรรมที่มักมีอาการปวด