เคล็ดลับในการบำรุงสุขภาพเท้าง่าย ๆ ด้วยตนเอง

เท้าเป็นอวัยวะที่ต้องใช้งานอย่างต่อเนื่องในแต่ละวัน ทั้งการยืน เดิน และรองรับน้ำหนักของร่างกาย จึงอาจเกิดอาการปวดเท้าหรือรู้สึกไม่สบายเท้าได้ หากใช้งานหนักหรือไม่ได้รับการดูแลอย่างเหมาะสม

แม้เท้าจะเป็นส่วนสำคัญต่อการเคลื่อนไหว แต่หลายคนกลับมองข้ามการดูแลสุขภาพเท้า ลองมาดูวิธีง่าย ๆ ที่สามารถทำได้ในชีวิตประจำวัน

1. เลือกรองเท้าที่มีขนาดพอดี

การเลือกรองเท้าที่เหมาะสมช่วยลดแรงกดและการเสียดสีที่เกิดขึ้นกับเท้าได้

ควรสังเกตว่า

• ไม่ควรซื้อรองเท้าที่คับเพราะคิดว่าเมื่อใส่ไปนาน ๆ แล้วรองเท้าจะยืด
• เนินปลายเท้าควรอยู่ตรงกับบริเวณที่กว้างที่สุดของรองเท้า
• เมื่อยืน ควรมีพื้นที่บริเวณปลายรองเท้าให้นิ้วเท้าขยับได้
• รองเท้าต้องไม่คับหรือหลวมจนเกินไป
• ควรทดลองยืนและเดินก่อนเลือกซื้อ เพื่อให้แน่ใจว่าสวมใส่ได้สบาย

2. แช่เท้าเพื่อช่วยผ่อนคลาย

หลังจากเดินหรือยืนมาตลอดทั้งวัน การแช่เท้าในน้ำอุ่นสามารถช่วยให้รู้สึกผ่อนคลายและลดความตึงบริเวณเท้าได้

ควรใช้น้ำที่มีอุณหภูมิพอเหมาะ ไม่ร้อนจนเกินไป และเช็ดเท้าให้แห้งหลังแช่ โดยเฉพาะบริเวณซอกนิ้วเท้า

3. บำรุงผิวเท้าให้ชุ่มชื้น

หลังอาบน้ำสามารถทาโลชั่นหรือครีมบริเวณผิวเท้า เพื่อช่วยลดปัญหาผิวแห้งและแตก

บริเวณซอกนิ้วเท้าควรรักษาให้แห้งอยู่เสมอ เพื่อลดความอับชื้นที่อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อปัญหาผิวหนังหรือการติดเชื้อ

4. สังเกตความผิดปกติของเท้าทุกวัน

ควรสังเกตเท้าเป็นประจำ เพื่อดูว่ามีความผิดปกติเกิดขึ้นหรือไม่ เช่น

• มีแผล
• รอยแดง
• บวม
• ผิวหนังแตก
• นิ้วเท้าผิดรูป
• มีอาการปวดเท้า
• มีอาการชาหรือรู้สึกผิดปกติบริเวณฝ่าเท้า

หากพบความผิดปกติที่ไม่ดีขึ้นควรเข้ารับการประเมินเพิ่มเติม

5. ตัดและดูแลเล็บเท้าอย่างเหมาะสม

หลังจากตัดเล็บเท้าด้วยกรรไกรตัดเล็บ สามารถใช้ตะไบเก็บบริเวณขอบเล็บที่คมได้

ควรหลีกเลี่ยงการตัดมุมเล็บลึกจนเกินไป เพราะอาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดเล็บขบ

6. ดูแลผิวหยาบกร้านและหนังด้าน

หนังด้านบริเวณฝ่าเท้ามักเกิดจากแรงกดหรือการเสียดสีซ้ำ ๆ ในตำแหน่งเดิม

หากผิวเท้าหยาบกร้าน สามารถดูแลได้ด้วย

• การทาครีมหรือโลชั่นเพิ่มความชุ่มชื้น
• ใช้หินภูเขาไฟถูอย่างเบามือหลังผิวอ่อนตัว
• หลีกเลี่ยงการขูดหรือตัดหนังเท้าด้วยอุปกรณ์ที่อาจทำให้เกิดแผล

โดยเฉพาะผู้ที่มีโรคประจำตัว เช่น เบาหวาน ควรระมัดระวังการเกิดบาดแผลบริเวณเท้าเป็นพิเศษ

7. หลีกเลี่ยงรองเท้าที่คับหรือชำรุด

รองเท้าที่คับอาจทำให้เกิดแรงกด การเสียดสี และอาการเจ็บบริเวณเท้า

ส่วนรองเท้าที่ใช้งานมานานจนพื้นหรือโครงสร้างเสื่อม อาจรองรับฝ่าเท้าและส้นเท้าได้ไม่ดีเหมือนเดิม

จึงควรตรวจดูรองเท้าที่ใช้งานเป็นประจำว่ามี

• พื้นรองเท้าสึกหรือไม่
• โครงสร้างรองเท้าเสียรูปหรือไม่
• รองรับส้นเท้าได้เหมาะสมหรือไม่
• ใส่แล้วมีอาการเจ็บหรือกดบริเวณใดเป็นพิเศษหรือไม่ 

8. เลือกรองเท้าให้เหมาะกับกิจกรรมและรูปเท้า

รองเท้าแตะหรือรองเท้าพื้นแบนบางประเภทอาจรองรับอุ้งเท้าได้ไม่เพียงพอสำหรับบางคน โดยเฉพาะเมื่อต้องเดินหรือยืนเป็นเวลานาน

ควรเลือกรองเท้าที่เหมาะกับกิจกรรม รูปเท้า และมีโครงสร้างรองรับฝ่าเท้าอย่างเพียงพอ เพื่อช่วยลดแรงกดบริเวณเท้า ข้อเท้า และขาส่วนล่าง

9. ไม่ควรนั่งอยู่ในท่าเดิมนานเกินไป

การนั่งเป็นเวลานานและเคลื่อนไหวร่างกายน้อยอาจทำให้กล้ามเนื้อ น่อง เอ็นร้อยหวาย และพังผืดบริเวณฝ่าเท้ารู้สึกตึงได้

เพื่อดูแลสุขภาพเท้า ควร

• ลุกขึ้นเดินหรือเปลี่ยนอิริยาบถเป็นระยะ
• ขยับข้อเท้าและนิ้วเท้า
• ยืดกล้ามเนื้อน่องและฝ่าเท้าเบา ๆ
• หลีกเลี่ยงการนั่งอยู่ในท่าเดิมต่อเนื่องเป็นเวลานาน

10. อย่าละเลยอาการบวมและปวดเท้า

หากสังเกตว่าข้อเท้าหรือเท้ามีอาการบวมร่วมกับปวดเท้า โดยเฉพาะหากอาการเกิดขึ้นต่อเนื่อง รุนแรงขึ้น หรือมีอาการผิดปกติอื่นร่วมด้วย ควรเข้ารับการประเมินจากหมอรักษาเท้าหรือผู้เชี่ยวชาญ

เพราะอาการบวมและปวดเท้าสามารถเกิดขึ้นได้จากหลายสาเหตุ จึงควรหาสาเหตุให้ชัดเจนก่อนเลือกแนวทางดูแล

ดูแลสุขภาพเท้าให้เหมาะสมในทุกวัน

การดูแลเท้าไม่จำเป็นต้องรอให้เกิดอาการปวดก่อน สามารถเริ่มต้นได้จากการเลือกรองเท้าที่เหมาะสม สังเกตความผิดปกติของเท้า และปรับพฤติกรรมการยืน เดิน หรือนั่งให้สมดุลมากขึ้น

หากมีอาการปวดเท้าเรื้อรัง เท้าผิดรูป หรือรู้สึกว่าการลงน้ำหนักของเท้าผิดปกติ สามารถเข้ารับการประเมินกับผู้เชี่ยวชาญของ PBS เพื่อหาแนวทางดูแลให้เหมาะกับสรีระของแต่ละบุคคลได้

Facebook: PBSofficial.TH

Line official: @pbs.official

แหล่งที่มา
https://www.hss.edu/article_caring-for-your-feet.asp
https://www.webmd.com/skin-problems-and-treatments/healthy-feet-tips
https://www.healthline.com/health/tips-for-healthy-feet-footwear-hygiene