Table of Contents
หลังจากที่ได้ทำความรู้จักกับกายอุปกรณ์และนักกายอุปกรณ์ไปเบื้องต้นในบทความเรื่อง “รู้จักกายอุปกรณ์ ใครคือนักกายอุปกรณ์” ไปแล้ว ในบทความนี้เราจะมาคำตอบของคำถามยอดนิยมของผู้ป่วยหลายท่าน นั้นคือ นักกายอุปกรณ์ กับนักกายภาพบำบัดต่างกันอย่างไร
ทำไมผู้ป่วยหลายท่านถึงสับสน
โดยส่วนมากแล้วหากผู้ป่วยมีความจำเป็นที่จะต้องใช้งานอุปกรณ์เพื่อประคองปรับดัดความผิดปกติ หรือใช้งานอวัยวะเทียม เช่น แขนเทียม ขาเทียม ผู้ป่วยมักจะถูกส่งตัวมาให้พบกับนักกายอุปกรณ์และนักกายภาพบำบัด ทำให้ผู้ป่วยหลายๆ ท่านอาจจะเห็นว่าบุคลากรทั้งสองสาขาทำหน้าที่อย่างเดียวกัน แค่คนละชื่อเรียก แต่ในความเป็นจริงแล้วทั้งคู่เป็นบุคลากรทางการแพทย์ที่มาจากคนละสาขากัน
นักกายอุปกรณ์ (Prosthetist & Orthotist หรือ PO) ทำอะไรบ้าง
นักกายอุปกรณ์ คือ บุคลากรทางการแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการตรวจประเมิน ออกแบบ ผลิต ให้บริการทดลอง ปรับแก้ และดูแลรักษากายอุปกรณ์ ในบางประเทศกายอุปกรณ์อาจจะแยกดูแลกายอุปกรณ์เทียม และกายอุปกรณ์เสริม แต่ในบางประเทศ เช่น ประเทศไทย นักกายอุปกรณ์สามารถให้บริการได้ทั้งกายอุปกรณ์เทียมและกายอุปกรณ์เสริมในคนเดียวกัน ขึ้นอยู่กับหลักสูตรการศึกษา
หน้าที่หลัก: ผลิต และให้บริการกายอุปกรณ์ให้กับผู้ป่วย
รูปแบบการให้บริการ: การตรวจประเมิน ออกแบบ ผลิต ปรับแก้ และทดลองการใช้งานกายอุปกรณ์ให้กับผู้ป่วย
สำเร็จการศึกษาจากสาขากายอุปกรณ์
ตัวอย่างกายอุปกรณ์ที่พบได้บ่อย
ขาเทียม (Lower limb prostheses)
แผ่นรองเท้าตัดเฉพาะบุคคล (Custom made foot orthoses)
อุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้า (Ankle–Foot Orthoses หรือ AFO)
เสื้อเกราะหรืออุปกรณ์ดามประตองกระดูกสันหลัง (Spinal orthoses)
นักกายภาพบำบัด (Physical Therapist หรือ PT)
นักกายภาพบำบัด คือ บุคลากรทางการแพทย์ผู้เชี่ยวชาญในการออกแบบรูปแบบการฟื้นฟูสมรรถภาพ ดังนั้นโดยพื้นฐานแล้วนักกายภาพบำบัดจะไม่ใช่ผู้ผลิดและออกแบบกายอุปกรณ์ แต่จะเป็นผู้ช่วยเตรียมความพร้อม ฟื้นฟู และปรับพฤติกรรมของผู้ป่วยให้สามารถใช้ชีวิตประจำวันได้ดีขึ้น
หน้าที่หลัก: ฟื้นฟูสมรรถภาพให้กับผู้ป่วย
รูปแบบการให้บริการ: ออกแบบ และฝึกสอนผู้ป่วยด้วยการทำกายบริหาร รวมถึงการฝึกเดินและการบำบัดความเจ็บปวด
สำเร็จการศึกษาจากสาขากายภาพบำบัด
ตัวอย่างการฟื้นฟูสมรรถภาพที่พบได้บ่อย
การฟื้นฟูสมรรถภาพหลังการผ่าตัด
การฝึกเดินในกลุ่มผู้ป่วยเส้นเลือดในสมองแตก
การฝึกการทรงตัวในกลุ่มผู้สูงอายุ
การให้คำแนะนำท่าออกกำลังกายและยืดเหยียดกล้ามเนื้อ
นักกายอุปกรณ์และนักกายภาพบำบัดทำงานร่วมกันอย่างไร
ในความเป็นจริงแล้วการให้บริการดูแลรักษาผู้ป่วยมีกจะให้บริการในรูปแบบสหวิชาชีพ (Multidisciplinary) เพื่อผลการรักษาที่ดีและมีประสิทธิภาพ ดังนั้นทั้งคู่จึงมักจะมีการทำงานร่วมกัน
นักกายอุปกรณ์ตรวจประเมิน ออกแบบ ผลิต และให้บริการกายอุปกรณ์ที่เหมาะสมกับผู้ป่วย รวมถึงการให้คำแนะนำการใช้งาน การดูแลรักษากายอุปกรณ์อย่างถูกวิธี
นักกายภาพบำบัดให้บริการการฟื้นฟูสมรรถภาพ เพื่อเสริมสร้างกล้ามเนื้อ ปรับปรุงพฤติกรรมให้สามารถใช้งานอุปกรณ์ให้มีประสิทธภาพมากขึ้น
ในบางครั้งนักกายอุปกรณ์และนักกายภาพบำบัด อาจมีการให้คำแนะนำ หรือแม้กระทั่งให้บริการบางส่วนที่คาบเกี่ยวกันขึ้นอยู่กับปัจจัยของสถานพยาบาลนั้นๆ
เราจะเห็นได้ว่านักกายอุปกรณ์และนักกายภาพบำบัดจะมีจุดมุ่งหมายร่วมกันในการให้บริการผู้ป่วยให้สามารถฟื้นฟูจากอาการบาดเจ็บหรือผิดปกติ แต่ทั้งสองสาขามีรูปแบบการให้บริการการดูแลที่ไม่เหมือนกัน การเข้าใจเป้าหมาย รูปแบบการให้บริการที่แตกต่างกันของทั้งคู่จะช่วยให้ผู้ป่วยสามารถเข้าใจมุมมอง ตัดสินใจเข้ารับการรักษาได้อย่างตรงจุด ประหยัดเวลา และลดความสับสนในการเข้ารับบริการเพื่อผลลัพธ์ของการรักษาที่ดีและมีประสิทธภาพ
ที่ PBS เรามีทีมนักกายอุปกรณ์พร้อมให้คำแนะนำและให้บริการกายอุปกรณ์ ไม่ว่าจะเป็นแผ่นรองเท้าเฉพาะบุคคล สำหรับผู้ที่มีความผิดปกติที่เท้า และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้า (Ankle Foot Orthosis) เพื่อช่วยในการเดินเหมาะสำหรับผู้ที่มีอาการเท้าตก ท่านที่สนใจเลือกใช้แผ่นรองเท้าสำหรับโรครองช้ำ เท้าแบน เท้าผิดรูป หรืออุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าสำหรับช่วยในการเดิน สามารถสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือปรึกษาการเลือกใช้แผ่นรองเท้าพิเศษบุคคล PBS และอุปกรณ์ประคองเท้าและข้อเท้าได้ที่สาขาใกล้บ้านท่าน
สนใจสินค้า แผ่นรองเท้า เท้าแบน หรือต้องการปรึกษาปัญหา เท้าผิดรูป ปรับรูปเท้า ออฟฟิศซินโดรม กับหมอรักษาเท้ามืออาชีพ ติดต่อได้ที่ :
อ้างอิง
https://www.physio-pedia.com/Role_of_Prosthetists_and_Orthotists_in_a_Rehabilitation_Team
https://www.ispoint.org/wp-content/uploads/2022/02/ispo_standards_nov2018_sprea.pdf
https://www.abcop.org/publication/section/scope-of-practice/delineation-of-scopes-of-practice
